Tìm kiếm tài liệu miễn phí

Vai trò kênh huy động vốn cho nền kinh tế của thị trường chứng khoán Việt Nam

Bài viết này nhằm đánh giá vai trò kênh huy động vốn cho nền kinh tế của thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua hoạt động của thị trường sơ cấp trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến năm 2013, tập trung qua sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội.



Đánh giá tài liệu

0 Bạn chưa đánh giá, hãy đánh giá cho tài liệu này


  • 5 - Rất hữu ích 0

  • 4 - Tốt 0

  • 3 - Trung bình 0

  • 2 - Tạm chấp nhận 0

  • 1 - Không hữu ích 0

Mô tả

TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH & CN, TẬP 18, SỐ Q3 - 2015
VAI TRÒ KÊNH HUY ĐỘNG VỐN CHO NỀN KINH TẾ CỦA THỊ TRƢỜNG CHỨNG
KHOÁN VIỆT NAM
THE ROLE OF THE VIETNAM SECURITIES MARKET AS A CAPITAL MOBILIZATION
CHANNEL

Tô Thị Thanh Trúc, Nguyễn Thị Diễm Hiền
Trường Đại Học Kinh tế - Luật, ĐHQG HCM - Email: tructtt@uel.edu.vn
(Bài nhận ngày 22 tháng 1 năm 2015, hoàn chỉnh ngày 03 tháng 06 năm 2015)

TÓM TẮT
Bài viết này nhằm đánh giá vai trò kênh huy động vốn cho nền kinh tế của thị trường chứng khoán Việt
Nam thông qua hoạt động của thị trường sơ cấp trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến năm 2013, tập
trung qua sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội. Bài viết cũng đã tóm tắt quá trình hình thành, phát triển
và hoạt động của thị trường thứ cấp trong giai đoạn 2005 đến 2013 qua các vấn đề về quy mô thị
trường, tính thanh khoản của cả thị trường cổ phiếu và thị trường trái phiếu. Kết quả phân tích hoạt
động huy động vốn trên thị trường sơ cấp cho thấy thị trường chứng khoán vẫn chưa là một kênh huy
động vốn hữu hiệu cho các doanh nghiệp và cần có các chính sách hỗ trợ, thúc đẩy thị trường từ các cơ
quan quản lý, thay đổi trong chất lượng của các thành viên tham gia thị trường, cải thiện trong hoạt
động và trong quản trị của các công ty niêm yết để thị trường phát triển an toàn và trở thành kênh huy
động vốn hiệu quả.
Từ khóa: huy động vốn, trái phiếu, thị trường chứng khoán.
ABSTRACT
This paper attempts to evaluate the role of Vietnam securities market as a capital mobilization channel
for the economy through the activities on the primary market in the period between 2005 and 2013,
focusing on Hanoi Stock Exchange. A summary of the establishment, development and operations of the
secondary market in the period from 2005 to 2013 with information of size, liquidity of both stock and
bond markets is also included. Through the analysis the efficiency of capital mobilization on the
primary market, we find that the securities market is yet to become an efficient capital mobilization
channel for companies. Therefore, in order for the securities market to develop safely and become an
efficient capital mobilization channel, authorities need to have promoting policies, enhance the quality
of market participants as well as the governance and operations of listed companies.
Key words: Capital mobilization, bonds, securities market.

1. GIỚI THIỆU
Thị trường chứng khoán có vị trí quan trọng
trong quá trình phát triển kinh tế của các quốc
gia và thế giới. Trong số các vai trò đó, vai trò
là kênh huy động vốn cho nền kinh tế là vai trò
được nhấn mạnh và hiểu biết rõ ràng nhất.

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam
chính thức đi vào hoạt động từ năm 2000. Sau
hơn 13 năm hoạt động, thị trường đã đạt được
những thành tựu nhất định và có những bước
tiến lớn so với thời kỳ đầu. Tính đến cuối năm
2013, trên toàn thị trường có 680 mã cổ phiếu,
2 chứng chỉ quỹ và 507 mã trái phiếu giao dịch
trên cả hai sàn Hồ Chí Minh và Hà Nội. Mức
Trang 105

Science & Technology Development, Vol 18, No Q3 - 2015
vốn hóa thị trường vào khoảng 949 nghìn tỷ
đồng, tương đương 31% GDP (Cafef, 2014).
Những thành tựu của TTCK trong thời gian
qua có thể được ghi nhận ở các khía cạnh:
Khuôn khổ pháp lý và chính sách phát triển thị
trường ngày càng được củng cố và hoàn thiện;
Quy mô và tính thanh khoản của TTCK ngày
càng tăng đã góp phần thu hẹp thị trường tự do,
giảm rủi ro giao dịch cho nhà đầu tư; TTCK đã
thu hút đông đảo các nhà đầu tư trong và ngoài
nước; góp phần quan trọng cho công tác cổ
phần hóa, cải cách doanh nghiệp Nhà nước;
TTCK cũng đã góp phần tăng tính công khai,
minh bạch cũng như trình độ quản trị của các
công ty. Tuy nhiên, với vai trò là kênh huy
động vốn cho nền kinh tế, đặc biệt là kênh huy
động vốn cho doanh nghiệp thì hầu như TTCK
Việt Nam thể hiện rất mờ nhạt. Chính vì vậy,
việc đánh giá lại vai trò kênh huy động vốn cho
nền kinh tế của thị trường chứng khoán là việc
cần thiết.
2. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN
CỨU
Bài viết tập trung vào đánh giá vai trò kênh
huy động vốn cho nền kinh tế thông qua hoạt
động của thị trường sơ cấp trong khoảng thời
gian từ năm 2005 đến năm 2013 trên TTCK Hà
Nội.
Lý do của việc lựa chọn thị trường Hà Nội
mà không phải TP. HCM là hoạt động huy
động vốn trực tiếp trên thị trường trong thời
gian qua chủ yếu là huy động thông qua phát
hành trái phiếu, mà chủ yếu là trái phiếu Chính
phủ được đấu thầu tại Sở GDCK Hà Nội (theo
báo cáo của Ủy ban chứng khoán Nhà nước
huy động vốn trên thị trường chứng khoán năm
2013 đạt khoảng 200 ngàn tỷ đồng trong đó từ
trái phiếu là hơn 190 ngàn tỷ đồng).

Trang 106

3. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, PHÁT
TRIỂN VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THỊ
TRƢỜNG THỨ CẤP
3.1. Quá trình hình thành và phát triển
Trung tâm GDCK Hà Nội chính thức khai
trương và đi vào hoạt động từ năm 2005, đến
năm 2009 được chuyển thành Sở GDCK Hà
Nội. Hiện tại Sở GDCK Hà Nội tổ chức hoạt
động đấu giá cổ phần, tổ chức đấu thầu trái
phiếu Chính phủ, huy động vốn cho ngân sách
Nhà nước và vận hành các thị trường giao dịch
thứ cấp. Các tài sản giao dịch trên thị trường
chứng khoán Hà Nội bao gồm cổ phiếu niêm
yết, trái phiếu và cổ phiếu của công ty đại
chúng chưa niêm yết (UPCoM) - thị trường cho
cổ phiếu này bắt đầu hoạt động từ tháng
9/2009.
3.2. Hoạt động của thị trƣờng thứ cấp
Hoạt động của thị trường thứ cấp Sở GDCK
Hà Nội trong thời gian qua có thể được mô tả
qua những điểm chính như sau:
- Thị trƣờng cổ phiếu:
Về quy mô thị trường, tính đến cuối năm
2013, thị trường có 377 mã cổ phiếu giao dịch
với tổng khối lượng niêm yết vào khoảng 8.752
triệu cổ phiếu và mức vốn hóa thị trường xấp xỉ
106.871 tỷ đồng. Trong suốt giai đoạn hoạt
động vừa qua, số công ty niêm yết tăng dần qua
các năm, ấn tượng nhất là trong giai đoạn từ
2006 đến 2011, số công ty niêm yết đã tăng
hơn 4 lần từ 87 công ty năm 2006 đến 393 công
ty năm 2011. Tương tự, số lượng cổ phiếu niêm
yết cũng tăng lên nhanh chóng trong giai đoạn
này với tốc độ tăng bình quân mỗi năm là 50%.
Tuy nhiên, từ năm 2012 số công ty niêm yết và
khối lượng cổ phiếu niêm yết tăng không đáng
kể, thậm chí giảm trong năm 2013.

TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH & CN, TẬP 18, SỐ Q3 - 2015

Hình 1. Diễn biến số mã cổ phiếu và khối lƣợng cổ phiếu niêm yết tại Sở GDCK Hà Nội
Nguồn: Tổng hợp từ các báo cáo của Sở GDCK Hà Nội
Tuy số lượng cổ phiếu niêm yết không
ngừng tăng lên, giá trị vốn hóa thị trường biến
động mạnh, mức cao nhất đạt 130.112 tỷ đồng
năm 2007, năm mà thị trường chứng khoán
Việt Nam bùng nổ, chỉ số chứng khoán trên cả
hai sàn đều tăng mạnh. Sau đó, cùng với sự suy
giảm của chỉ số chứng khoán năm 2008, giá trị

thị trường giảm nhanh chóng và phục hồi nhẹ
trong năm 2009 nhờ vào việc gia tăng số lượng
công ty và cổ phiếu niêm yết cùng với sự tăng
lên trong chỉ số chứng khoán do các chính sách
kích thích kinh tế của Chính phủ mà cụ thể là
gói hỗ trợ lãi suất trị giá 17.000 tỷ đồng năm
2009 (Biểu đồ 2).

Hình 2. Giá trị vốn hóa thị trƣờng
Nguồn: Tổng hợp từ các báo cáo của Sở GDCK Hà Nội
Chỉ số HNX index: Biểu đồ 3 biểu diễn chỉ
số HNX - index và lợi suất thị trường tính theo
năm, ta có thể dễ dàng nhận thấy chỉ số chứng
khoán tăng nhanh trong giai đoạn 2005 - 2007,
từ 96 điểm vào cuối năm 2005 chỉ số tăng hơn
3 lần, kết thúc năm 2007 tại mức 324 điểm. Bị

ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tài chính Thế
giới năm 2008, chỉ số lao dốc mạnh trong năm
này và trở về gần như mốc ban đầu sau 3 năm
hoạt động. Năm 2009, nhờ vào các chính sách
kích thích kinh tế của Chính phủ, HNX - index
đã gia tăng đáng kể, hơn 50 điểm, đạt mức 168
Trang 107

Science & Technology Development, Vol 18, No Q3 - 2015
điểm vào cuối năm 2009. Từ năm này trở đi,
chỉ số liên tục sụt giảm và chỉ phục hồi nhẹ
trong năm 2013, cũng nhờ vào chính sách hỗ
trợ thị trường bất động sản của Chính phủ (30
ngàn tỷ đồng hỗ trợ lãi suất mua nhà). Cùng
với sự biến động tăng, giảm đột ngột của chỉ số

là biến động trong tỷ suất lợi nhuận của toàn thị
trường, tỷ suất lợi nhuận danh mục thị trường
đạt mức cao nhất trong năm 2006, và thấp nhất
năm 2011 với con số tương ứng là 152% và
48%.

Hình 3. Chỉ số HNX Index và lợi suất cổ phiếu theo năm
Nguồn: Tổng hợp từ các báo cáo của Sở GDCK Hà Nội
Về hệ số P/E, biểu đồ 4 và bảng 1 dưới đây
thể hiện hệ số P/E của HNX Index so sánh với
VN Index và các thị trường khác trong khu
vực. P/E đạt mức cao nhất là vào năm 2007 và
2012 tương ứng là 23 và 24,5 lần. Con số này
thấp nhất vào năm 2008 và 2011 là năm mà chỉ
số chứng khoán sụt giảm mạnh và lợi nhuận
đầu tư âm. Nhìn chung tỷ số P/E sụt giảm

mạnh từ năm 2008 và chỉ phục hồi vào năm
2012 nhưng lại đảo chiều trong năm 2013 và
xu hướng này tiếp tục trong năm 2014. So với
các nước trong khu vực, thị trường chứng
khoán Việt Nam đang rẻ tương đối, điều này sẽ
ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định phát hành
cổ phiếu để huy động vốn cho đầu tư của các
doanh nghiệp.

Hình 4. Hệ số P/E của HNX Index và VN Index
Nguồn: Bloomberg
Trang 108

TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH & CN, TẬP 18, SỐ Q3 - 2015
Bảng 1. So sánhP/E thị trƣờng Việt Nam với các thị trƣờng mới nổi
Quốc gia

Chỉ số

Bình quân từ 2007

6/8/2014

Vietnam

VN Index

13,46

14,67

Vietnam

HNX Index

14,66

14,75

Indonesia

JCI Index

19,99

Thailand

SET Index

17,88

Philippines

PCOMP Index

21,62

Malaysia

FBMEMAS Index

16,64

Nguồn: Bloomberg
Về tính thanh khoản, thanh khoản của thị
trường được thể hiện qua khối lượng và giá trị

giao dịch bình quân một phiên như biểu đồ 4
dưới đây.

Hình 5. Giá trị và khối lƣợng giao dịch bình quân một phiên
Nguồn: Tổng hợp từ các báo cáo của Sở GDCK Hà Nội
Biểu đồ cho thấy, thanh khoản thị trường
theo tiêu chí giá trị giao dịch đạt mức cao nhất
vào năm 2010 với giá trị giao dịch bình quân
một phiên là 966,783 triệu đồng, xét theo tiêu
chí khối lượng giao dịch thì năm 2012 là năm
chứng kiến hoạt động giao dịch sôi động nhất
với khối lượng cổ phiếu giao dịch bình quân
một phiên xấp xỉ 48,5 triệu cổ phiếu. Tính

thanh khoản của thị trường cũng có thể được
đánh giá qua số vòng quay cổ phiếu trong năm,
được tính bằng cách chia tổng số cổ phiếu giao
dịch trong năm cho số cổ phiếu niêm yết vào
cuối năm, theo tiêu chí này thì năm 2009 có thể
được đánh giá là năm mà thanh khoản thị
trường tốt nhất với số vòng quay đạt 1,55 lần
(Bảng 2).

Trang 109

Tài liệu cùng danh mục Đầu tư Chứng khoán

Bollinger Bands

Bollinger Bands là công cụ kết hợp giữa đường trung bình động Moving Average và độ lệch chuẩn. Bollinger Bands là công cụ phân tích kỹ thuật có nhiều tác dụng và rấ t có giá trị cho nhà đầu tư.


Chứng khoán Trung Quốc “tự sụt” và bài học với chứng khoán Việt Nam

Việc Nhà nước Trung Quốc mới đây tăng mức thuế đối với các giao dịch chuyển nhượng cổ phiếu trong thị trường chứng khoán lên gấp 3 lần (từ 0,1% lên 0,3%) nhằm hạn chế độ nóng của thị trường chứng khoán tại nước này đã thật sự trở thành một sự kiện lớn trong đời sống chứng khoán. Sự kiện đó đã dẫn đến hệ quả không tránh khỏi là chỉ số chứng khoán Thượng Hải giảm đến 20%, tức khoảng 900 điểm so với mức kỷ lục trước đó là 4.334 điểm. ...


Bộ Tài chính chuẩn bị ban hành thông tư hướng dẫn giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán

Theo dự thảo của thông tư này, các công ty chứng khoán muốn triển khai dịch vụ này phải đảm bảo những điều kiện về công nghệ, bảo mật cũng như những yêu cầu trong hoạt động giao dịch tài chính. Cụ thể, giao dịch chứng khoán trực tuyến được xác định trong dự thảo là dịch vụ do các công ty chứng khoán cung cấp thông qua mạng Internet, điện thoại; thông qua dịch vụ này, nhà đầu tư có thể mở tài khoản, đặt lệnh, đưa ra yêu cầu đối với các giao dịch chứng khoán và nhận...


Cổ tức và tích lũy tái đầu tư

Tích lũy để tái đầu tư mở rộng sản xuất và thị trường cho sản phẩm phải là một sự lựa chọn ưu tiên hơn thay vì chia cổ tức với một tỉ lệ cao. Khi đồng vốn của doanh nghiệp ngày càng được xã hội hóa, áp lực của công chúng cổ đông đối với thành tích của doanh nghiệp ngày càng tăng. Và đối với phần lớn cổ đông đại chúng thì thành tích hoạt động của doanh nghiệp cuối cùng được đo lường bằng mức cổ tức được chia cho mỗi cổ phần (EPS - Earning per share)...


Bài giảng Quản lý danh mục đầu tư

Bài giảng Quản lý danh mục đầu tư trình bày các kiến thức về danh mục đầu tư, xây dựng danh mục đầu tư tối ưu, quản trị rủi ro tập danh mục. Cùng tham khảo nhé.


Bài giảng Thị trường tiền tệ & định chế tài chính - Lê Văn Lâm

Bài giảng Thị trường tiền tệ & định chế tài chính - Lê Văn Lâm giúp bạn nắm bắt khái niệm thị trường tiền tệ, vai trò của thị trường tiền tệ, các công cụ tài chính trên thị trường tiền tệ, ngân hàng, các tổ chức tín dụng phi ngân hàng.


Chương 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐỊNH GIÁ CHỨNG KHOÁN

Tham khảo tài liệu 'chương 2: phân tích và định giá chứng khoán', tài chính - ngân hàng, đầu tư chứng khoán phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả


Kiếm tiền bằng cách đầu tư chứng khoán Phần 5

Bất kể bạn khôn ngoan như thế nào, chỉ số IQ của bạn cao đến đâu, bạn học cao như thế nào, thông tin bạn có đúng đắn đến đâu hoặc sự phân tích của bạn có hợp lý đến mức nào thì bạnc cũng không thể luôn đúng


Bài giảng Định giá trái phiếu

Trái phiếu xác nhận quyền đòi nợ (vốn và lãi) của trái chủ đối với tổ chức phát hành, bao gồm trái phiếu chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương,...


Kiếm tiền bằng cách đầu tư chứng khoán Phần 2

Một trong những cách công ty có thể đạt được thành công mỹ mãn, thu được nhiều lãi từ giá cổ phiếu của công ty là bằng cách tung ra thị trường các sản phẩm mới


Tài liệu mới download

Từ khóa được quan tâm

Có thể bạn quan tâm

Thị trường phi tập trung OTC
  • 30/07/2012
  • 39.088
  • 870
Bong bóng thị trường
  • 10/07/2010
  • 73.936
  • 924

Bộ sưu tập

Danh mục tài liệu