Tìm kiếm tài liệu miễn phí

Mô hình định giá tài sản hợp lý tại Việt Nam

Bài nghiên cứu này ngoài kiểm chứng, so sánh các mô hình như CAPM, FF3 theo phương pháp mới, còn đề xuất mô hình mới trong đó có yếu tố thanh khoản đóng vai trò trung tâm. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết của tài liệu.



Đánh giá tài liệu

0 Bạn chưa đánh giá, hãy đánh giá cho tài liệu này


  • 5 - Rất hữu ích 0

  • 4 - Tốt 0

  • 3 - Trung bình 0

  • 2 - Tạm chấp nhận 0

  • 1 - Không hữu ích 0

Mô tả

TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 17, SỐ Q2 - 2014
MÔ HÌNH ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN HỢP LÝ TẠI VIỆT NAM
THE RATIONAL ASSET PRICING MODEL IN VIETNAM
Trần Viết Hoàng
ĐHQG-HCM - tranviethoangvnu@yahoo.com
Nguyễn Ngọc Huy
Trường Đại học Kinh tê ́- Luật, ĐHQG-HCM - nnhuy@uel.edu.vn
Nguyễn Anh Phong
Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM - phongna@uel.edu.vn
(Bài nhận ngày 03 tháng 4 năm 2014, hoàn chỉnh sửa chữa ngày 21 tháng 8 năm 2014)
TÓM TẮT
Hiện nay có rất nhiều nghiên cứu thực chứng kiểm chứng các mô hình định giá tài sản như
CAPM, mô hình ba nhân tố, bốn nhân tố, các kiểm chứng được thực hiện trên các thị trường chứng
khoán trong và ngoài nước. Các công ty được chọn phải niêm yết liên tục ít nhất là 24 tháng tính
đến năm 2011, các công ty có giá trị sổ sách < 0 sẽ bị loại, tính từ lúc niêm yết cho đến hết năm
2011. Theo cách chọn mẫu này tính đến năm 2011 có 299 mã cổ phiếu thỏa điều kiện. Bài nghiên
cứu này nhằm đánh giá tính hợp lý các mô hình định giá: CAPM, FF3 (mô hình 3 nhân tố của
Fama-French), FF3 kết hợp với thanh khoản. Kết quả cho thấy tại Việt Nam, mô hình FF3 tốt hơn
CAPM, FF3 khi kết hợp với thanh khoản tốt hơn FF3. Từ đó chúng tôi đề xuất áp dụng mô hình 4
nhân tố trong định giá chứng khoán.
Từ khóa: CAPM, Fama và French, mô hình ba nhân tố, thanh khoản, phương pháp FM,
phương pháp GRS, phương pháp GMM.
ABSTRACT
Nowadays there are many empirical studies verifying the models of asset pricing such as the
CAPM (Capital Asset Pricing Model), the Three - Factored Model (FF3), Four - Factored Model
(FF4), and the testing studies on the Vietnam stock market as well as studies abroad. We selected
stocks listed on Vietnam stock market which have been listed continuously at the end of 2011, stocks
which have BE/ME < 0 were eliminated. Following this selection 299 stocks have been selected.
This research aims to evaluate the rationality of pricing models: the CAPM, the FF3, the FF3
combined with the liquidity. The findings showed that in Vietnam context, the FF3 model is more
accordant than the CAPM, the model of FF3 combined with liquidity is more coincident than
the FF3 model. Thus, we suggested the Four Factored Model for the case of the stock market of
Vietnam.
Keywords: CAPM, Fama and French, Three Factor Model, liquidity, FM method, GRS
method, GMM method.

Trang 63

Science & Technology Development, Vol 17, No.Q2 - 2014
1. GIỚI THIỆU
Hiện nay, có rất nhiều nghiên cứu đề cập và
kiểm chứng các mô hình định giá tài sản trên
các thị trường chứng khoán trong và ngoài nước.
Mô hình định giá nào hợp lý cho đến nay vẫn
còn nhiều tranh cãi, từ mô hình CAPM ban đầu
cho đến nghiên cứu của Fama (đoạt giải Nobel
kinh tế năm 2013). Các nghiên cứu tập trung vào
các rủi ro về quy mô (đo bằng giá trị giao dịch),
giá trị (đo bằng các biến như giá trị sổ sách so
giá trị thị trường, giá so cổ tức). Các nghiên cứu
khác thì cho rằng các rủi ro không hẳn do quy
mô hay giá trị mà đơn giản là do tính đặc thù hay
đặc trưng của từng nhóm cổ phiếu hay tài sản.
Mặc dù tại Việt Nam cũng có các nghiên cứu
đánh giá tính hợp lý của CAPM hay kiểm định
sự phù hợp của FF3. Theo lý thuyết định giá tài
sản, người nghiên cứu được phép bổ sung phần
bù suất sinh lời của bất kỳ yếu tố nào bất thường
vào trong mô hình định giá. Tuy nhiên để chứng
minh phần bù yếu tố nào đưa vào mô hình sẽ
tốt, người phân tích cần chứng minh: hệ số chặn
(Intercept) αi 0 và phần dư của mô hình
E(εi)0. Các so sánh khác như hệ số R2 hiệu
chỉnh, hay kiểm định chi bình phương,…chỉ
mang tính bổ sung. Hiện nay các nghiên cứu
trong nước hầu như chỉ mang tính kiểm tra tính
phù hợp của các mô hình định giá, như đánh giá
xem mô hình ba nhân tố của Fama và French,
mô hình bốn nhân tố của Carhart,…có hợp lý
hay không tại thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tuy nhiên các nghiên cứu chỉ dừng lại so sánh
chỉ số R2 hiệu chỉnh, và một số kiểm định khác
(như kiểm định chuỗi dừng, kiểm định chi bình
phương,…) bằng phương pháp OLS, trong khi
phần chính để xem các mô hình có hợp lý hơn
hay không thì cần kiểm chứng thống kê hệ số
chặn (Intercept) αi và phần dư của mô hình E(εi)
có bằng không hay không thì chưa đề cập. Cho
đến ngày nay các nghiên cứu kiểm chứng các
mô hình định giá như vậy có thể sử dụng ba
phương pháp sau: (1) Phương pháp của Fama
và MacBeth (1973), (2) phương pháp GMM

Trang 64

của Hansen (1982), (3) phương pháp GRS của
Gibbons, Ross và Shanken năm 1989. Trong đó
nổi bật là phương pháp GMM người mà cùng
với Fama đoạt giải Nobel kinh tế năm 2013 bởi
lẽ tính khả dụng và hợp lý của GMM. GMM đã
làm cho việc đánh giá tính kinh tế của các mô
hình định giá tài sản khả thi dưới các giả định
thực tế hơn liên quan đến bản chất của các quá
trình ngẫu nhiên chi phối sự tiến triển theo thời
gian của các biến ngoại sinh. Các mô hình định
giá tài sản khác nhau giải thích xem làm thế nào
giá của các tài sản tài chính được xác định trong
thị trường tài chính. Những mô hình này là khác
nhau do bản chất của các giả định mà họ đưa ra
liên quan đến các đặc tính nhà đầu tư, đó là: sở
thích, nguồn lực, và tập hợp thông tin; quá trình
ngẫu nhiên kiểm soát sự xuất hiện của thông tin
trên thị trường tài chính; và bản chất của công
nghệ sử dụng trong giao dịch để trao đổi các
tài sản tài chính và tài sản thực giữa các đại lý
khác nhau trong nền kinh tế. Ngoài ra điểm mới
trong nghiên cứu của chúng tôi là đưa thêm biến
thanh khoản vào trong mô hình định giá bởi lẽ
thị trường chứng khoán nước ta có quy mô nhỏ,
sự biến động của giá bị chi phối rất mạnh của yếu
tố thanh khoản. Do vậy bài nghiên cứu này ngoài
kiểm chứng, so sánh các mô hình như CAPM,
FF3 theo phương pháp mới, chúng tôi còn đề
xuất mô hình mới trong đó có yếu tố thanh khoản
đóng vai trò trung tâm.
2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Cơ sở lý thuyết
Các mô hình định giá tài sản đều xuất phát
từ lý thuyết tiêu dùng tối ưu. Đối với bất kỳ nhà
đầu tư nào đều dựa vào mô hình tiêu dùng cơ
bản như sau:

 u ' (ct +1 )

pt = Et  β
xt +1  (1)
 u ' (ct )


TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 17, SỐ Q2 - 2014
Mục tiêu quan trọng nhất là làm sao tìm ra
giá trị của dòng tiền không chắc chắn. Mô hình
CAPM có dạng: mt+1=a + bRw; Trong đó Rw là
suất sinh lời toàn bộ danh mục tài sản. CAPM
là mô hình đầu tiên, nổi tiếng nhất và là mô hình
phổ biến nhất trong định giá tài sản, nó ràng
buộc giữa yếu tố chiết khấu m với suất sinh lời
của toàn bộ danh mục tài sản. Mô hình dạng
tuyến tính:

mt +1 = a + b.RtW+1 (2)
Trong đó a, b là hai tham số tự do, chúng ta
có thể tìm ra a và b bằng cách chiết khấu yếu tố
m với hai tài sản bất kỳ, chẳng hạn như giữa suất
sinh lời toàn bộ danh mục tài sản với lãi suất phi
rủi ro. Trong các nghiên cứu thực chứng, người
ta tìm a, b bằng hồi quy dữ liệu yếu tố m so với
danh mục thị trường. Tuy nhiên chúng ta khó có
thể có được dữ liệu về danh mục thị trường, do
vậy nghiên cứu thực nghiệm thường dùng các
chỉ số suất sinh lời của thị trường chứng khoán
đại diện cho suất sinh lời danh mục thị trường,
ví dụ như ở Hoa Kỳ thường dùng NYSE hay
S&P500 làm đại diện. CAPM thường được đề
cập phổ biến dưới dạng suất sinh lời kỳ vọng:

E ( R i ) = α + β i , RW [ E ( R W ) − α ] (3)
Hay có thể nói suất sinh lời trên tài sản i là

α (nó là suất sinh lời kỳ vọng không có rủi ro

Rf) cộng với phần bù rủi ro của tài sản đó (bằng
β nhân với chênh lệch suất sinh lời của toàn bộ
danh mục tài sản trừ cho suất sinh lời không có
rủi ro). Phương trình (3) có thể viết lại:

E ( R i ) = R f + β i , RW [ E ( R W ) − R f ] (4)
Phương trình (4) trong nghiên cứu thực chứng
kinh tế lượng có thể viết lại dưới dạng:

R it − R ft = α i + β i , RW [ R W − R f ] + ε i (5)
Với: Ri là tỷ suất sinh lợi của chứng khoán i;
f
R : tỷ suất sinh lời phi rủi ro của thị trường; β i , w
: hệ số bêta của chứng khoán i so với danh mục

thị trường; Rw : tỷ suất sinh lời của danh mục thị
trường; αi là hệ số dốc của phương trình (5); εi là
sai số ngẫu nhiên của mô hình. Các phương pháp
kinh tế lượng nhằm xem xét mô hình nào hợp lý
là ở chổ cần chứng minh: αi0 và E(εi)0.
2.2. Phương pháp, mô hình và dữ liệu
nghiên cứu
Cho đến thời điểm hiện nay đã có nhiều
phương pháp nghiên cứu thực chứng và định
lượng được sử dụng vào các mô hình định
giá tài sản như: phương pháp FM (Fama và
MacBeth 1973), phương pháp GRS (Gibbons,
Ross và Shanken 1989), phương pháp GLS
(General Least square), phương pháp của
Shanken (1992), phương pháp GMM của
Hansen (1982). Trong các phương pháp kể
trên, theo tổng quan nghiên cứu đa số các tác
giả thường sử dụng phương pháp FM và GMM
trong định lượng, và gần đây một số tác giả có
kết hợp hay bổ sung thêm phương pháp GRS
như nghiên cứu của Fama (2012). Từ tổng hợp
các nghiên cứu trên, để đánh giá tính khả thi và
phù hợp các mô hình định giá hiện đại, ngoài
mô hình CAPM truyền thống, tác giả sử dụng
mô hình FF3, ngoài ra rủi ro thanh khoản là yếu
tố rủi ro đặc trưng ở TTCK các quốc gia mới
nổi (Bekaert et al ; Judith Lischewski-Svitlana
Voronkova 2010 ; Saeed Fathi 2012). Do đó
trong nghiên cứu tác giả sử dụng mô hình ba
nhân tố kết hợp với thanh khoản trong nghiên
cứu. Mô hình được sử dụng như sau:
Mô hình ba nhân tố của Fama và French
Rit – Rft = ai + bi(RMt – Rft) + si(RSMBt) +
hi(RHMLt) + eit
Trong đó:
Rit : suất sinh lời trung bình của danh mục
cổ phiếu i
RMt : suất sinh lời trung bình thị trường

Trang 65

Science & Technology Development, Vol 17, No.Q2 - 2014
Rft: suất sinh lời phi rủi ro (lãi suất trái
phiếu chính phủ 1 năm lấy theo giá mua bán
ngày đầu mỗi tháng quy về lãi suất theo tháng)

khoản

li : hệ số dốc hồi quy theo nhân tố thanh
eit: sai số ngẫu nhiên

RSMBt : suất sinh lời trung bình danh mục
quy mô nhỏ trừ quy mô lớn

Dữ liệu nghiên cứu: Nhằm đảm bảo số liệu
được liên tục, đảm bảo số mẫu trong hồi quy
tuyến tính đơn (ít nhất 24 tháng), đảm bảo dữ
liệu khi tính toán các hệ số bê-ta có đầy đủ các
tháng trong năm 2011, tác giả chọn các công ty
niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2011 (bao gồm
các công ty niêm yết tại Sở GDCK TP.HCM và
Sở GDCK Hà Nội), các công ty được chọn phải
niêm yết liên tục ít nhất là 24 tháng tính đến năm
2011, các công ty có giá trị sổ sách < 0 sẽ bị loại,
tính từ lúc niêm yết cho đến hết năm 2011. Theo
cách chọn mẫu này tính đến năm 2011 có 299
mã cổ phiếu thỏa điều kiện. Dữ liệu giá để tính
suất sinh lời trung bình theo tháng, tác giả lấy
từ phần mềm Metastock, lấy theo dữ liệu giá đã
được điều chỉnh theo cổ tức, cổ phiếu thưởng.
Áp dụng phương pháp FF để tính toán suất sinh
lời các danh mục: SMB và HML

RHMLt : suất sinh lời trung bình của danh
mục có chỉ số BE/ME cao trừ suất sinh lời trung
bình của danh mục có chỉ số BE/ME thấp
ai : hệ số chặn
bi, si, hi : hệ số hồi quy theo các danh mục
eit : sai số ngẫu nhiên
Mô hình bốn nhân tố: kết hợp mô hình ba
nhân tố với thanh khoản
Rit – Rft = ai + bi(RMt – Rft) + si(RSMBt) +
hi(RHMLt) + li(RLMHt) + eit
Trong đó:
RLMHt: suất sinh lời trung bình của danh
mục có thanh khoản thấp trừ suất sinh lời trung
bình của danh mục có thanh khoản cao

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

Bảng 1. Mô tả dữ liệu nghiên cứu
Danh mục

Giá trị nhỏ
nhất

Giá trị lớn
nhất

Trung bình

Độ lệch
chuẩn

P-Value
(JB)

P-Value
(ADF)

S/L

-28.49%

52.77%

-2.94%

16.24%

0.081

0.000

S/M

-26.65%

44.01%

-4.14%

15.03%

0.042

0.000

S/H

-29.47%

52.99%

-3.53%

18.24%

0.035

0.000

B/L

-24.16%

38.49%

-2.36%

12.94%

0.087

0.000

B/M

-25.22%

27.46%

-3.97%

12.03%

0.028

0.000

B/H

-24.59%

50.67%

-3.89%

15.50%

0.012

0.000

RSMB

-13.71%

38.72%

-1.26%

7.79%

0.013

0.000

RM-Rf

-25.29%

41.62%

-2.02%

12.52%

0.094

0.000

RHML

-14.07%

13.90%

1.19%

4.79%

0.069

0.005

RLMHLiq2

-28.02%

6.61%

-1.22%

6.43%

0.056

0.000

RLMHLiq1

-21.95%

12.07%

-1.49%

5.46%

0.014

0.004

Nguồn: Tính toán của tác giả suất sinh lời theo nhóm các danh mục

Trang 66

TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 17, SỐ Q2 - 2014
Bảng 1 mô tả dữ liệu nghiên cứu được tính
theo suất sinh lời các danh mục từ tháng 1/2006
cho đến tháng 12/2011. Kết quả cho thấy suất
sinh lời các danh mục hầu hết có sự biến động
mạnh, chênh lệch giữa giá trị lớn nhất và nhỏ
nhất khá cao, độ lệch chuẩn của các danh mục
S/L, S/M, S/H, B/L, B/M, B/H đều cao và trên
10%/tháng. Tuy nhiên khi tính suất sinh lời bình
quân theo các danh mục SMB, HML hay LMHL
thì sự dao động giảm xuống, và độ lệch chuẩn

cũng biến động dưới 10%. Giá trị P-value của
thống kê JB (Jarque-Bera) đều lớn hơn 0.01,
do vậy các biến có phân phối chuẩn ở mức ý
nghĩa 99%. Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị
(ADF-Augmented Dickey Fuller) cho các giá trị
P-value

Tài liệu cùng danh mục Đầu tư Chứng khoán

Vòng xoáy thanh khoản và những thách thức cơ bản

Đòn bẩy tài chính và vòng xoáy sụt giảm thanh khoản Mỗi nhà đầu tư quay vòng vốn vay để đầu tư không khác gì một quỹ đầu cơ (hedge fund) nhỏ. Như vậy, thực tế là thị trường Việt Nam được cấu trúc bởi một lượng lớn các quỹ đầu cơ không chính thức, chính là các nhà đầu tư nhỏ lẻ và lướt sóng. Việc lạm dụng đòn bẩy tài chính bởi các nhà đầu tư này sẽ dẫn đến rủi ro về thanh khoản cho thị trường. Tình trạng hiện tại của thị trường Việt Nam được góp phần...


"Bàn tay đạo diễn"

Cách đây vài tháng, người ta ví von “chứng khoán rẻ như rau”. Nhưng rau còn lên giá chứ chứng khoán vẫn giảm. Giờ chắc phải nói "cổ phiếu rẻ như… bèo!"


Những lợi ích và thách thức đối với thị trường chứng khoán Việt Nam khi hợp nhất các sở giao dịch chứng khoán

Nội dung của tài liệu trình bày về thị trường chứng khoán Việt Nam, những lợi ích của việc hợp nhất hai sở giao dịch chứng khoán, một số thách thức khi hợp nhất hai sở giao dịch chứng khoán và một số ý kiến đề xuất đối với cơ quan quản lý nhà nước về thị trường chứng khoán Việt Nam.


Phân tích kĩ thuật thị trường chứng khoán - 6

Các hình mẫu kỹ thuật (Chart Patterns) Hình mẫu kĩ thuật hay còn gọi là các mô hình giá hoặc hình mẫu giá là các “bức tranh” hay các mô hình biến động nhất định của giá xuất hiện trên biều đồ giá thị trường. Trong Phân tích kỹ thuật, các hình mẫu kỹ thuật có vai trò vô cùng quan trọng bởi mục tiêu sau cùng của các nhà phân tích là tìm ra được sự lặp lại của một dạng biến động nhất định của giá đã xuất hiện trong quá khứ ở hiện tại và tận dụng...


Không tăng vốn kịp, công ty chứng khoán sẽ bị rút giấy phép?

Ủy ban Chứng khoán cho biết, sau ngày 25/2/2009, nếu công ty chứng khoán nào mà không hoàn tất hồ sơ tăng vốn điều lệ theo quy định sẽ bị thu hồi giấy phép thành lập và họat động.


MẪU THÔNG BÁO BÁO CÁO KẾT QUẢ GIAO DỊCH CỦA CỔ ĐÔNG NỘI BỘ

THÔNG BÁO GIAO DỊCH CỔ PHIẾU CỦA CỔ ĐÔNG NỘI BỘ Kính gửi : - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - Sở Giao dịch Chứng khoán - Tổ chức niêm yết/ðãng ký giao dịch 1. Tên người/tổ chức thực hiện giao dịch: 2. Số chứng minh thư/số hộ chiếu (Số chứng nhận đăng ký kinh doanh nếu là tổ chức) của người/tổ chức thực hiện giao dịch: 3. Điện thoại liên hệ:


Từ rủi ro đến Beta

Trên thế giới, đặc biệt là các thị trường tài chính hiệu quả, có những khái niệm mà hầu hết các nhà kinh doanh cổ phiếu luôn luôn xem xét kỹ lưỡng trước khi quyết định đặt tài sản của mình vào một loại tài sản nào đó.


Chứng khoán phái sinh là gì?

Nhắc đến chứng khoán, mọi người thường chỉ nghĩ đến cổ phiếu, trái phiếu như những công cụ đầu tư hiệu quả, trong khi thị trường chứng khoán còn rất bao la, mà cổ phiếu, trái phiếu chỉ là một vài trong số những “món đồ chơi” ở đây. Còn vô số những khái niệm và công cụ đầu tư khác phải kể đến, mà chứng khoán phái sinh chính là yếu tố quan trọng đầu tiên không thể bỏ qua. ...


Giáo trình Thị trường chứng khoán - Ts. Nguyễn Võ Ngoạn

Giáo trình thị trường chứng khoán do Ts. Nguyễn Võ Ngoạn biên soạn có kết cấu nội dung gồm 3 chương: chương 1 thị trường chứng khoán, chương 2 Chứng khoán và phát hành chứng khoán, chương 3 Phân tích chứng khoán. Mời các bạn cùng tham khảo giáo trình để nắm rõ hơn nội dung kiến thức cụ thể trong từng chương học.


Assessing the Frequency and Causes of Out-of-Stock Events Through Store Scanner Data

Many equity investments have a quoted market price in an active market, which is used as fair value. These market prices reflect normal market transactions and are readily avail- able from brokers or in the financial press.When trading is light, recent bid prices are accept- able, although light trading may indicate that estimating fair value is problematic. For exam- ple, a recent price might not be relevant if significant events had taken place after the bid date (CICA ED 3855.A26). What if there are no recent transactions? The AcSB suggests that fair value can be esti- mated, through judicious use of valuation techniques. These valuation techniques must incorporate...


Tài liệu mới download

Từ khóa được quan tâm

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo về P-Notes
  • 08/12/2010
  • 99.264
  • 449
Thất thường như chứng khoán
  • 15/11/2012
  • 91.310
  • 670

Bộ sưu tập

Danh mục tài liệu