Tìm kiếm tài liệu miễn phí

Mô hình định giá tài sản hợp lý tại Việt Nam

Bài nghiên cứu này ngoài kiểm chứng, so sánh các mô hình như CAPM, FF3 theo phương pháp mới, còn đề xuất mô hình mới trong đó có yếu tố thanh khoản đóng vai trò trung tâm. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết của tài liệu.



Đánh giá tài liệu

0 Bạn chưa đánh giá, hãy đánh giá cho tài liệu này


  • 5 - Rất hữu ích 0

  • 4 - Tốt 0

  • 3 - Trung bình 0

  • 2 - Tạm chấp nhận 0

  • 1 - Không hữu ích 0

Mô tả

TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 17, SỐ Q2 - 2014
MÔ HÌNH ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN HỢP LÝ TẠI VIỆT NAM
THE RATIONAL ASSET PRICING MODEL IN VIETNAM
Trần Viết Hoàng
ĐHQG-HCM - tranviethoangvnu@yahoo.com
Nguyễn Ngọc Huy
Trường Đại học Kinh tê ́- Luật, ĐHQG-HCM - nnhuy@uel.edu.vn
Nguyễn Anh Phong
Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM - phongna@uel.edu.vn
(Bài nhận ngày 03 tháng 4 năm 2014, hoàn chỉnh sửa chữa ngày 21 tháng 8 năm 2014)
TÓM TẮT
Hiện nay có rất nhiều nghiên cứu thực chứng kiểm chứng các mô hình định giá tài sản như
CAPM, mô hình ba nhân tố, bốn nhân tố, các kiểm chứng được thực hiện trên các thị trường chứng
khoán trong và ngoài nước. Các công ty được chọn phải niêm yết liên tục ít nhất là 24 tháng tính
đến năm 2011, các công ty có giá trị sổ sách < 0 sẽ bị loại, tính từ lúc niêm yết cho đến hết năm
2011. Theo cách chọn mẫu này tính đến năm 2011 có 299 mã cổ phiếu thỏa điều kiện. Bài nghiên
cứu này nhằm đánh giá tính hợp lý các mô hình định giá: CAPM, FF3 (mô hình 3 nhân tố của
Fama-French), FF3 kết hợp với thanh khoản. Kết quả cho thấy tại Việt Nam, mô hình FF3 tốt hơn
CAPM, FF3 khi kết hợp với thanh khoản tốt hơn FF3. Từ đó chúng tôi đề xuất áp dụng mô hình 4
nhân tố trong định giá chứng khoán.
Từ khóa: CAPM, Fama và French, mô hình ba nhân tố, thanh khoản, phương pháp FM,
phương pháp GRS, phương pháp GMM.
ABSTRACT
Nowadays there are many empirical studies verifying the models of asset pricing such as the
CAPM (Capital Asset Pricing Model), the Three - Factored Model (FF3), Four - Factored Model
(FF4), and the testing studies on the Vietnam stock market as well as studies abroad. We selected
stocks listed on Vietnam stock market which have been listed continuously at the end of 2011, stocks
which have BE/ME < 0 were eliminated. Following this selection 299 stocks have been selected.
This research aims to evaluate the rationality of pricing models: the CAPM, the FF3, the FF3
combined with the liquidity. The findings showed that in Vietnam context, the FF3 model is more
accordant than the CAPM, the model of FF3 combined with liquidity is more coincident than
the FF3 model. Thus, we suggested the Four Factored Model for the case of the stock market of
Vietnam.
Keywords: CAPM, Fama and French, Three Factor Model, liquidity, FM method, GRS
method, GMM method.

Trang 63

Science & Technology Development, Vol 17, No.Q2 - 2014
1. GIỚI THIỆU
Hiện nay, có rất nhiều nghiên cứu đề cập và
kiểm chứng các mô hình định giá tài sản trên
các thị trường chứng khoán trong và ngoài nước.
Mô hình định giá nào hợp lý cho đến nay vẫn
còn nhiều tranh cãi, từ mô hình CAPM ban đầu
cho đến nghiên cứu của Fama (đoạt giải Nobel
kinh tế năm 2013). Các nghiên cứu tập trung vào
các rủi ro về quy mô (đo bằng giá trị giao dịch),
giá trị (đo bằng các biến như giá trị sổ sách so
giá trị thị trường, giá so cổ tức). Các nghiên cứu
khác thì cho rằng các rủi ro không hẳn do quy
mô hay giá trị mà đơn giản là do tính đặc thù hay
đặc trưng của từng nhóm cổ phiếu hay tài sản.
Mặc dù tại Việt Nam cũng có các nghiên cứu
đánh giá tính hợp lý của CAPM hay kiểm định
sự phù hợp của FF3. Theo lý thuyết định giá tài
sản, người nghiên cứu được phép bổ sung phần
bù suất sinh lời của bất kỳ yếu tố nào bất thường
vào trong mô hình định giá. Tuy nhiên để chứng
minh phần bù yếu tố nào đưa vào mô hình sẽ
tốt, người phân tích cần chứng minh: hệ số chặn
(Intercept) αi 0 và phần dư của mô hình
E(εi)0. Các so sánh khác như hệ số R2 hiệu
chỉnh, hay kiểm định chi bình phương,…chỉ
mang tính bổ sung. Hiện nay các nghiên cứu
trong nước hầu như chỉ mang tính kiểm tra tính
phù hợp của các mô hình định giá, như đánh giá
xem mô hình ba nhân tố của Fama và French,
mô hình bốn nhân tố của Carhart,…có hợp lý
hay không tại thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tuy nhiên các nghiên cứu chỉ dừng lại so sánh
chỉ số R2 hiệu chỉnh, và một số kiểm định khác
(như kiểm định chuỗi dừng, kiểm định chi bình
phương,…) bằng phương pháp OLS, trong khi
phần chính để xem các mô hình có hợp lý hơn
hay không thì cần kiểm chứng thống kê hệ số
chặn (Intercept) αi và phần dư của mô hình E(εi)
có bằng không hay không thì chưa đề cập. Cho
đến ngày nay các nghiên cứu kiểm chứng các
mô hình định giá như vậy có thể sử dụng ba
phương pháp sau: (1) Phương pháp của Fama
và MacBeth (1973), (2) phương pháp GMM

Trang 64

của Hansen (1982), (3) phương pháp GRS của
Gibbons, Ross và Shanken năm 1989. Trong đó
nổi bật là phương pháp GMM người mà cùng
với Fama đoạt giải Nobel kinh tế năm 2013 bởi
lẽ tính khả dụng và hợp lý của GMM. GMM đã
làm cho việc đánh giá tính kinh tế của các mô
hình định giá tài sản khả thi dưới các giả định
thực tế hơn liên quan đến bản chất của các quá
trình ngẫu nhiên chi phối sự tiến triển theo thời
gian của các biến ngoại sinh. Các mô hình định
giá tài sản khác nhau giải thích xem làm thế nào
giá của các tài sản tài chính được xác định trong
thị trường tài chính. Những mô hình này là khác
nhau do bản chất của các giả định mà họ đưa ra
liên quan đến các đặc tính nhà đầu tư, đó là: sở
thích, nguồn lực, và tập hợp thông tin; quá trình
ngẫu nhiên kiểm soát sự xuất hiện của thông tin
trên thị trường tài chính; và bản chất của công
nghệ sử dụng trong giao dịch để trao đổi các
tài sản tài chính và tài sản thực giữa các đại lý
khác nhau trong nền kinh tế. Ngoài ra điểm mới
trong nghiên cứu của chúng tôi là đưa thêm biến
thanh khoản vào trong mô hình định giá bởi lẽ
thị trường chứng khoán nước ta có quy mô nhỏ,
sự biến động của giá bị chi phối rất mạnh của yếu
tố thanh khoản. Do vậy bài nghiên cứu này ngoài
kiểm chứng, so sánh các mô hình như CAPM,
FF3 theo phương pháp mới, chúng tôi còn đề
xuất mô hình mới trong đó có yếu tố thanh khoản
đóng vai trò trung tâm.
2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Cơ sở lý thuyết
Các mô hình định giá tài sản đều xuất phát
từ lý thuyết tiêu dùng tối ưu. Đối với bất kỳ nhà
đầu tư nào đều dựa vào mô hình tiêu dùng cơ
bản như sau:

 u ' (ct +1 )

pt = Et  β
xt +1  (1)
 u ' (ct )


TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 17, SỐ Q2 - 2014
Mục tiêu quan trọng nhất là làm sao tìm ra
giá trị của dòng tiền không chắc chắn. Mô hình
CAPM có dạng: mt+1=a + bRw; Trong đó Rw là
suất sinh lời toàn bộ danh mục tài sản. CAPM
là mô hình đầu tiên, nổi tiếng nhất và là mô hình
phổ biến nhất trong định giá tài sản, nó ràng
buộc giữa yếu tố chiết khấu m với suất sinh lời
của toàn bộ danh mục tài sản. Mô hình dạng
tuyến tính:

mt +1 = a + b.RtW+1 (2)
Trong đó a, b là hai tham số tự do, chúng ta
có thể tìm ra a và b bằng cách chiết khấu yếu tố
m với hai tài sản bất kỳ, chẳng hạn như giữa suất
sinh lời toàn bộ danh mục tài sản với lãi suất phi
rủi ro. Trong các nghiên cứu thực chứng, người
ta tìm a, b bằng hồi quy dữ liệu yếu tố m so với
danh mục thị trường. Tuy nhiên chúng ta khó có
thể có được dữ liệu về danh mục thị trường, do
vậy nghiên cứu thực nghiệm thường dùng các
chỉ số suất sinh lời của thị trường chứng khoán
đại diện cho suất sinh lời danh mục thị trường,
ví dụ như ở Hoa Kỳ thường dùng NYSE hay
S&P500 làm đại diện. CAPM thường được đề
cập phổ biến dưới dạng suất sinh lời kỳ vọng:

E ( R i ) = α + β i , RW [ E ( R W ) − α ] (3)
Hay có thể nói suất sinh lời trên tài sản i là

α (nó là suất sinh lời kỳ vọng không có rủi ro

Rf) cộng với phần bù rủi ro của tài sản đó (bằng
β nhân với chênh lệch suất sinh lời của toàn bộ
danh mục tài sản trừ cho suất sinh lời không có
rủi ro). Phương trình (3) có thể viết lại:

E ( R i ) = R f + β i , RW [ E ( R W ) − R f ] (4)
Phương trình (4) trong nghiên cứu thực chứng
kinh tế lượng có thể viết lại dưới dạng:

R it − R ft = α i + β i , RW [ R W − R f ] + ε i (5)
Với: Ri là tỷ suất sinh lợi của chứng khoán i;
f
R : tỷ suất sinh lời phi rủi ro của thị trường; β i , w
: hệ số bêta của chứng khoán i so với danh mục

thị trường; Rw : tỷ suất sinh lời của danh mục thị
trường; αi là hệ số dốc của phương trình (5); εi là
sai số ngẫu nhiên của mô hình. Các phương pháp
kinh tế lượng nhằm xem xét mô hình nào hợp lý
là ở chổ cần chứng minh: αi0 và E(εi)0.
2.2. Phương pháp, mô hình và dữ liệu
nghiên cứu
Cho đến thời điểm hiện nay đã có nhiều
phương pháp nghiên cứu thực chứng và định
lượng được sử dụng vào các mô hình định
giá tài sản như: phương pháp FM (Fama và
MacBeth 1973), phương pháp GRS (Gibbons,
Ross và Shanken 1989), phương pháp GLS
(General Least square), phương pháp của
Shanken (1992), phương pháp GMM của
Hansen (1982). Trong các phương pháp kể
trên, theo tổng quan nghiên cứu đa số các tác
giả thường sử dụng phương pháp FM và GMM
trong định lượng, và gần đây một số tác giả có
kết hợp hay bổ sung thêm phương pháp GRS
như nghiên cứu của Fama (2012). Từ tổng hợp
các nghiên cứu trên, để đánh giá tính khả thi và
phù hợp các mô hình định giá hiện đại, ngoài
mô hình CAPM truyền thống, tác giả sử dụng
mô hình FF3, ngoài ra rủi ro thanh khoản là yếu
tố rủi ro đặc trưng ở TTCK các quốc gia mới
nổi (Bekaert et al ; Judith Lischewski-Svitlana
Voronkova 2010 ; Saeed Fathi 2012). Do đó
trong nghiên cứu tác giả sử dụng mô hình ba
nhân tố kết hợp với thanh khoản trong nghiên
cứu. Mô hình được sử dụng như sau:
Mô hình ba nhân tố của Fama và French
Rit – Rft = ai + bi(RMt – Rft) + si(RSMBt) +
hi(RHMLt) + eit
Trong đó:
Rit : suất sinh lời trung bình của danh mục
cổ phiếu i
RMt : suất sinh lời trung bình thị trường

Trang 65

Science & Technology Development, Vol 17, No.Q2 - 2014
Rft: suất sinh lời phi rủi ro (lãi suất trái
phiếu chính phủ 1 năm lấy theo giá mua bán
ngày đầu mỗi tháng quy về lãi suất theo tháng)

khoản

li : hệ số dốc hồi quy theo nhân tố thanh
eit: sai số ngẫu nhiên

RSMBt : suất sinh lời trung bình danh mục
quy mô nhỏ trừ quy mô lớn

Dữ liệu nghiên cứu: Nhằm đảm bảo số liệu
được liên tục, đảm bảo số mẫu trong hồi quy
tuyến tính đơn (ít nhất 24 tháng), đảm bảo dữ
liệu khi tính toán các hệ số bê-ta có đầy đủ các
tháng trong năm 2011, tác giả chọn các công ty
niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2011 (bao gồm
các công ty niêm yết tại Sở GDCK TP.HCM và
Sở GDCK Hà Nội), các công ty được chọn phải
niêm yết liên tục ít nhất là 24 tháng tính đến năm
2011, các công ty có giá trị sổ sách < 0 sẽ bị loại,
tính từ lúc niêm yết cho đến hết năm 2011. Theo
cách chọn mẫu này tính đến năm 2011 có 299
mã cổ phiếu thỏa điều kiện. Dữ liệu giá để tính
suất sinh lời trung bình theo tháng, tác giả lấy
từ phần mềm Metastock, lấy theo dữ liệu giá đã
được điều chỉnh theo cổ tức, cổ phiếu thưởng.
Áp dụng phương pháp FF để tính toán suất sinh
lời các danh mục: SMB và HML

RHMLt : suất sinh lời trung bình của danh
mục có chỉ số BE/ME cao trừ suất sinh lời trung
bình của danh mục có chỉ số BE/ME thấp
ai : hệ số chặn
bi, si, hi : hệ số hồi quy theo các danh mục
eit : sai số ngẫu nhiên
Mô hình bốn nhân tố: kết hợp mô hình ba
nhân tố với thanh khoản
Rit – Rft = ai + bi(RMt – Rft) + si(RSMBt) +
hi(RHMLt) + li(RLMHt) + eit
Trong đó:
RLMHt: suất sinh lời trung bình của danh
mục có thanh khoản thấp trừ suất sinh lời trung
bình của danh mục có thanh khoản cao

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

Bảng 1. Mô tả dữ liệu nghiên cứu
Danh mục

Giá trị nhỏ
nhất

Giá trị lớn
nhất

Trung bình

Độ lệch
chuẩn

P-Value
(JB)

P-Value
(ADF)

S/L

-28.49%

52.77%

-2.94%

16.24%

0.081

0.000

S/M

-26.65%

44.01%

-4.14%

15.03%

0.042

0.000

S/H

-29.47%

52.99%

-3.53%

18.24%

0.035

0.000

B/L

-24.16%

38.49%

-2.36%

12.94%

0.087

0.000

B/M

-25.22%

27.46%

-3.97%

12.03%

0.028

0.000

B/H

-24.59%

50.67%

-3.89%

15.50%

0.012

0.000

RSMB

-13.71%

38.72%

-1.26%

7.79%

0.013

0.000

RM-Rf

-25.29%

41.62%

-2.02%

12.52%

0.094

0.000

RHML

-14.07%

13.90%

1.19%

4.79%

0.069

0.005

RLMHLiq2

-28.02%

6.61%

-1.22%

6.43%

0.056

0.000

RLMHLiq1

-21.95%

12.07%

-1.49%

5.46%

0.014

0.004

Nguồn: Tính toán của tác giả suất sinh lời theo nhóm các danh mục

Trang 66

TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 17, SỐ Q2 - 2014
Bảng 1 mô tả dữ liệu nghiên cứu được tính
theo suất sinh lời các danh mục từ tháng 1/2006
cho đến tháng 12/2011. Kết quả cho thấy suất
sinh lời các danh mục hầu hết có sự biến động
mạnh, chênh lệch giữa giá trị lớn nhất và nhỏ
nhất khá cao, độ lệch chuẩn của các danh mục
S/L, S/M, S/H, B/L, B/M, B/H đều cao và trên
10%/tháng. Tuy nhiên khi tính suất sinh lời bình
quân theo các danh mục SMB, HML hay LMHL
thì sự dao động giảm xuống, và độ lệch chuẩn

cũng biến động dưới 10%. Giá trị P-value của
thống kê JB (Jarque-Bera) đều lớn hơn 0.01,
do vậy các biến có phân phối chuẩn ở mức ý
nghĩa 99%. Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị
(ADF-Augmented Dickey Fuller) cho các giá trị
P-value

Tài liệu cùng danh mục Đầu tư Chứng khoán

Tổng quan thị trường bảo hiểm Việt Nam 2007

Nền kinh tế XH-VN quý I 2007 đã có những bước tiến ngoạn mục làm cơ sở cho ngành bảo hiểm phát triển ngay từ những tháng đầu, năm đầu thực hiện cam kết WTO trong lĩnh vực bảo hiểm. Sau tổng kết kết quả kinh doanh 2006, các DNBH đã thấy được sức ép kinh doanh phải đạt hiệu quả cao trước đòi hỏi của các cổ đông nên đã có những chấn chỉnh kịp thời chiến lược kinh doanh và nâng cao trách nhiệm của người làm công tác quản lý......


Voi không biết phi nước đại

Một trong những cuộc tranh luận nảy lửa nhất trong giới đầu tư là liệu đầu tư vào những công ty lớn nhất, dẫn đầu thị trường hay những công ty nhỏ hơn nhưng tăng trưởng nhanh thì tốt hơn? Lịch sử của những tranh luận này cũng kinh điển không kém những phân định muôn thuở giữa rủi ro và lợi nhuận trong đầu tư.


Conway Mark Behle Aaron Professional Stock Trading System Design And Automation_1

Giao dịch chứng khoán chuyên nghiệp là một kế hoạch chi tiết thực tế cho các doanh nghiệp có mong muốn, tham vọng, và cường độ vào kinh doanh thương mại. Trong một cách khoa học, một thương nhân biết làm thế nào để làm chủ các yếu tố kỹ thuật của doanh nghiệp và tích hợp chúng vào một cách tiếp cận có kỷ luật. Cuốn sách kết thúc với một thực hiện đầy đủ quy mô của một nền tảng kinh doanh chuyên nghiệp....


Bài giảng Thị trường chứng khoán: Chương 3 - ThS. Đoàn Thị Thu Trang

Bài giảng Thị trường chứng khoán - Chương 3: Hàng hóa của thị trường chứng khoán cung cấp cho người học các kiến thức: Khái niệm chứng khoán, phân loại chứng khoán, cơ chế hình thành giá chứng khoán, các yếu tố ảnh hưởng đến sản phẩm hàng hóa lưu hành trên thị trường chứng khoán,... Mời các bạn tham khảo.


THE STOCK MARKET CRASH OF 1929:IRVING FISHER WAS RIGHT!

Over the past few decades, research in …nancial economics has taken a high e¤ort to increase the understanding of the volatility patterns of stock market returns. Indeed, good knowledge of return volatility is crucial for portfolio choice, risk management and derivatives asset pricing. Perhaps the most robust empirical regularity of stock return volatility is volatility clustering. As …rst noted by Mandelbrot (1963) when referring to stock market returns, "large changes tend to be followed by large changes, of either sign, and small changes tend to be followed by small changes". This persistence in volatility lead to the development of GARCH models by Engle (1982) and Bollerslev (1986)...


SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP.Hồ Chí Minh (TTGDCK TP.HCM) được thành lập theo Quyết định số 127/1998/QĐ-TTg ngày 11/07/1998 và chính thức đi vào hoạt động thực hiện phiên giao dịch đầu tiên vào ngày 28/7/2000 đã đánh dấu một sự kiện quan trọng trong đời sống kinh tế- xã hội của đất nước. Sự ra đời của TTGDCK TP.HCM có ý nghĩa rất lớn trong việc tạo ra một kênh huy động và luân chuyển vốn mới phục vụ công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là sản phẩm của nền chuyển đổi cơ...


Trắc nghiệm - Cơ bản về thị trường chứng khoán - Đề số 26

Tham khảo đề thi - kiểm tra 'trắc nghiệm - cơ bản về thị trường chứng khoán - đề số 26', tài chính - ngân hàng, đầu tư chứng khoán phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả


The Intelligent Investor: The Definitive Book On Value part 37

The Intelligent Investor: The Definitive Book On Value part 37. The purpose of this book is to supply, in a form suitable for laymen, guidance in the adoption and execution of an investment policy. Comparatively little will be said here about the technique of analyzing securities; attention will be paid chiefly to investment principles and investors’ attitudes. We shall, however, provide a number of condensed comparisons of specific securities - chiefly in pairs appearing side by side in the New York Stock Exchange list in order to bring home in concrete fashion the important elements involved in specific choices of common stocks....


Chỉ số trung bình DOW JONES (DJIA) Chỉ số này là gì?

Một trăm năm đã qua, DJIA vẫn tiếp tục là chỉ số lâu năm nhất trong thị trường Mỹ. DJIA bao gồm cổ phiếu của 30 công ty với sự lớn mạnh đi kèm. DJIA là một chỉ số biểu thị thị trường nổi tiếng nhất thế giới, một phần bởi vì nó đã đủ chín muồi để nhiều thế hệ các nhà đầu tư trở nên quen thuộc để định giá nó, và một phần bởi vì thị trường cổ phiếu Mỹ là thị trường có giá trị nhất trên thế giới. ...


Kiếm tiền bằng cách đầu tư chứng khoán Phần 9

Phần lớn cổ phiếu dẫn đầu thường là của những ngành nghề dẫn đầu. Nhiều nghiên cứu cho thấy 37% biến động giá cổ phiếu có liên hệ trực tiếp đến hoạt động của nhóm ngành nghề đó


Tài liệu mới download

Từ khóa được quan tâm

Có thể bạn quan tâm

Lương nóng ngành chứng khoán
  • 24/12/2012
  • 24.181
  • 396

Bộ sưu tập

Danh mục tài liệu